تکامل ستارگان(بخش آخر): دسته بندی ستارگان

این مقاله ادامه یک مقاله دیگر است:

مطالعه بخش اول مقاله تکامل ستارگان

مطالعه بخش دوم مقاله تکامل ستارگان

مطالعه بخش سوم مقاله تکامل ستارگان

مطالعه بخش چهارم مقاله تکامل ستارگان

ستارگان گروه O، ستارگان آبی_سفید

    این ستارگان نادر، دمایی بین ۳۲تا۵۰ هزار درجه کلوین داشته و درخشان اند.اغلب آنها نور ماوراء بنفش گسیل می نمایند و در طیف نورشان خطوط هلیوم یونیده، هلیوم خنثی و هیدروژن ضعیف وجود دارد. این ستارگان نمی توانند سیاره داشته باشند؛ زیرا هر چه در اطرافشان هست، تبخیر می کنند. ستارگان گروهO  به علت بزرگی و جرم زیاد، سوختشان به سرعت تمام شده و رشته ی اصلی را خیلی زود ترک می کنند.

ستاره ی “زتا مارافسای” در صورت فلکی مارافسای، رده ستاره O9 lll

 

ستارگان گروه B، ستارگان آبی_سفید

   این ستارگان دمایی بین ۱۰تا ۳۰هزار درجه کلوین داشته و در طیفشان خطوط هلیوم و هیدروژن خنثی وجود دارد.

ستاره ی “پای شکارچی” در صورت فلکی شکارچی، رده ی ستاره B8lab

 

ستارگان گروه A، ستارگان سفید

    دمای این ستارگان بین۷۲۰۰ تا ۳۵۰۰ درجه کلوین است و خطوط هیدروژن آنها دارای شدت زیادی است. همچنین شدت خطوط کلسیم یونیده در آنها تا رده ی بعد رو به افزایش است.

ستاره ی “شباهنگ” در صورت فلکی سگ بزرگ، رده ی ستاره A1v

 

ستاره ی “دنب” در صورت فلکی ماکیان، رده ی ستاره A2la

 

ستاره ی “کرکس پرنده” در صورت فلکی عقاب، رده ی ستاره A7lv

 

ستارگان گروه F، ستارگان زرد_سفید

    این ستارگان با دمایی بین ۶تا۷هزار درجه ی کلوین، حدود سه درصد از ستارگان رشته ی اصلی را به خود اختصاص می دهند. ستارگان رده یF خطوط طیفی قوی و ضعیف کلسیم و هیدروژن دارند.

ستاره ی “شعرای شامی” در صورت فلکی سگ کوچک، رده ی ستاره F5lv

 

ستاره ی “سهیل” در صورت فلکی شاه تخته، رده ی ستاره F0la

 

ستارگان گروه G، ستارگان زرد

    این ستارگان با دمای ۵۳۰۰ تا۵۹۰۰ درجه کلوین، دارای خطوط بسیار قوی کلسیم و خطوط آهن و کلسیم خنثی هستند وحدود ۸٫۵ درصد از ستارگان دسته ی اصلی را تشکیل می دهند. خورشید ما نمونه ای از این ستارگان است.

خورشید، رده ستاره G2v

 

 ستاره ی “سروش” در صورت فلکی ارابه ران، رده ی ستاره G8lll/G0lll

 

ستارگان گروه K، ستارگان نارنجی

    دمای این ستارگان بین۴۰۰۰ تا۵۲۰۰ درجه کلوین است. در طیف این ستارگان خطوط قوی فلزی خنثی در باندهای مولکول های CHوCN دیده می شود.

ستاره ی “دبران” در صورت فلکی گاو، رده ی K5 lll

 

ستاره ی “نگهبان شمال” در صورت فلکی گاوران، رده ی ستاره K1.5 lllpe

 

ستارگان گروه M، ستارگان نارنجی_قرمز

    ستارگان این گروه با دمایی بین۲۰۰۰ تا۳۹۰۰ درجه کلوین که کوتوله های قرمز هستند، پرشمارترین ستارگان رده ی اصلی می باشند اما برخی غول ها و ابرغول ها نیز در این رده جای می گیرند. در طیف این ستارگان خطوط فلزی زیاد و خطوط جذبی دی اکسید تیتانیوم وجود دارد.

نزدیکترین ستاره به زمین بعد از خورشید، “پروکسیما قنطورس” در صورت فلکی قنطورس، رده ی ستاره M5.5v

ستارگان گروه L، ستارگان قرمز_مادون قرمز

    دمای این رده که کوتوله های قرمز خیلی کوچک را شامل می شود، بین۱۵۰۰ تا۲۰۰۰ درجه کلوین بوده و در طیف آنها خطوط هیدریدهای فلزی و فلزات قلیایی وجود دارد.

 

ستارگان گروه T، ستارگان مادون قرمز

    ستارگان مادون قرمز،کوتوله های قهوه ای، دمایی معادل با۱۰۰۰ درجه کلوین داشته و متان در ترکیبات تشکیل دهنده شان وجود دارد.

 

ستارگان گروه S، ستارگان قرمز

    دمای آنها بین۲۰۰۰ تا۳۶۰۰ درجه کلوین است. این ستارگان مقداری کربن داشته و دی اکسید زیرکونیوم در آنها به جای دی اکسید تیتانیوم قرار گرفته است.

 

ستارگان گروه R، ستارگان نارنجی_قرمز

    این ستارگان کربنی گرم، دارای ترکیبات CHو CN بوده و دمایشان بین۳۶۰۰ تا۵۰۰۰ درجه کلوین است.

 

ستارگان گروه N، ستارگان قرمز تیره

    اینها ستارگان کربنی سرد هستند که خطوط قوی کربن، CNوCH در طیف آنها دیده می شود و دمایشان۲۰۰۰ تا۳۵۰۰ درجه کلوین است.

ستارگان گروه C،

    دمای این ستارگان۲تا ۵ هزار درجه کلوین بوده و غول های رده ی R و N را شامل می شوند.

    در خطوط طیفی هر ستاره بخش های تیره ای بین رنگ ها دیده می شود که خطوط جذبی نام دارند. خطوط جذبی وقتی به وجود می آیند که گازهای ستاره رنگ خاصی از نور گسیل شده ی ستاره را جذب می کنند. این خطوط تاریک حکم شناسنامه ی ترکیبات تشکیل دهنده ی ستاره را دارند زیرا با توجه به تعداد و مکان آنها میتوان عناصر تشکیل دهنده ی ستاره را تعیین نمود. برای مثال: خطوط طیفی خورشید نشان می دهند که عنصر غالب در این ستاره ابتدا هیدروژن، سپس هلیوم و مقدار بسیار کمی، در حدود یک درصد، عناصر سنگینی مانند سیلیسیم، آهن، نیکل و اکسیژن و … است.

    رده بندی تا این مرحله میزان درخشندگی ستارگان را در برنداشت. “ویلیام مورگان” و “فیلیپ چایلدزکینان” در۱۹۴۳میلادی از حروف یونانی برای نمایش درخشندگی ستارگان استفاده کردند. این روش که رده بندی *مورگان_کینان* MK نام گرفت، به این صورت می باشد که:

۰= ستارگان ابر ابر غول بسیار درخشان.

al= ابر غول های درخشان.

bl= ابر غول ها با درخشندگی کمتر.

ll= غول های روشن.

lll= غول های معمولی.

vl= زیرغول ها.

 =vکوتوله های رشته ی اصلی مانند خورشید.

lv= زیر کوتوله.

llv= کوتوله های سفید.

    رده بندی ستارگان دامنه ی گسترده ای دارد؛ به عنوان مثال: با اضافه کردن حروفی دیگر میتوان ساختار ستارگان را نیز نشان داد. مثلاً خورشید در رده ی G2v قرار دارد و ستاره ای با رده ی طیفی K2ll_Ba5 ، غولی از رده یK2 با محتوای باریومی است. ما در اینجا با همین مقدار توصیف موضوع را به پایان می بریم.

 

گردآورنده: فاطمه صابری

 

منابع:

دانشنامه ی ستاره شناسی؛ رده بندی طیفی.

ستارگان، زمین و زندگی؛ صمدی، علی افضل.

نجوم برای همه؛ ماکسول راید؛ رزم آرا، حسینعلی.

نجوم به زبان ساده؛ مایر دگانی؛ خواجه پور، محمدرضا.

www.bigbangpage.com

https://en.wikipedia.org/wiki/Deneb

http://farazamin.loxblog.ir

http://www.haftaseman.ir

 

عضویت در باشگاه voice of cosmos
نظرات تکامل ستارگان(بخش آخر): دسته بندی ستارگان